WoonZorgcentra Haaglanden bouwt aan lerende netwerken

De kennis en ervaring van zorgprofessionals is ook waardevol voor collega’s. Maar hoe zorg je ervoor dat die kennis overal terechtkomt? Vilans deelt graag een paar goede voorbeelden. Deze keer het verhaal van WoonZorgcentra Haaglanden (WZH), waar één van de intern lerende netwerken zich richt op palliatieve zorg.

WZH startte eind 2018 met het leernetwerk voor palliatieve zorg en in 2020 met een lerend netwerk voor probleemgedrag. “Deze netwerken zijn ontstaan uit de behoefte binnen WZH om slimmer met kennis om te gaan”, zo vertelt Mari Groenendaal, lecturer-practitioner bij WZH.

“Naast het feit dat er buiten WZH continu nieuwe kennis ontstaat die we intern wilden verspreiden was er ook de wens dat de kennis die we zelf ontwikkelen op onze veertien vestigingen goed gedeeld zou worden.”

Voor het netwerk voor palliatieve zorg komen de aandachtsvelders, een psycholoog, geestelijk verzorger, arts en Groenendaal zelf zo’n zes keer per jaar bij elkaar. Daarnaast organiseren ze inspiratiemiddagen voor de hele organisatie. Groenendaal: “Het hoogste doel van dit netwerk is ervoor zorgen dat zowel de mensen die bij ons wonen als onze thuiszorgcliënten een zo goed mogelijke laatste levensfase hebben. Dat bereiken we door onze kennis hierover te delen en continu te reflecteren op hoe we dat het beste kunnen doen.”

De palliatieve fase

Jenike Eita en Wendy Snijder zijn twee aandachtsvelders die vanaf het begin bij het onderwerp betrokken zijn. Eita werkt als verpleegkundige in het hospice van WZH en deed de post-hbo-opleiding Palliatieve zorg. Snijder was als verpleegkundige van ouderen met dementie ook veel met dit onderwerp bezig. Nu is ze teamleider op de WZH-locatie Nieuw Berkendael voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel.

“Het idee van palliatieve zorg is dat het over de allerlaatste levensfase gaat”, zegt Eita. “Er rust daarom bij veel cliënten én bij naasten een taboe op het onderwerp. Maar in principe gaat de palliatieve fase in als een aandoening niet meer genezen kan worden.” Snijder: “Met het netwerk willen we delen hoe de verschillende vestigingen met die palliatieve zorg omgaan. Iedereen kan daarmee doen wat hij of zij wil. We vertellen niet hoe iemand op zijn of haar locatie zorg moet geven, maar willen vooral inspireren.”

Palliatieve koffer

Als verpleegkundige maakte Snijder een folder voor familie van ouderen met dementie die zich in hun laatste levensfase bevonden. Ze vertelde over het onderwerp op familie-avonden en bedacht ook de palliatieve koffer voor cliënten en hun familie die aan het waken is. Daarin zitten onder meer geuroliën, fleecedekens, geluidsbox, led-kaarsen, kleurpotloden en gedachtenschriftjes. Deze koffer wordt nu ook op andere vestigingen gebruikt.

Ook de kennis van buiten de organisatie komt tijdens de bijeenkomsten aan bod, vertelt Eita. “De inzichten over palliatieve zorg veranderen namelijk voortdurend. We bespreken dus ook herzieningen van de palliatieve richtlijnen en onderzoeken dan in hoeverre we daaraan voldoen. Daarnaast zijn er best wat hulpmiddelen die verzorgenden kunnen gebruiken, bijvoorbeeld om binnen de soms lange, trage, palliatieve fase veranderingen op te merken en er iets mee te doen. Die brengen we ook onder de aandacht en we oefenen ermee. De verbinding van kennis buiten en binnen de organisatie vind ik heel waardevol.”

Online kennisportaal

Het leernetwerk palliatieve zorg organiseerde ook al verschillende goed bezochte inspiratiemiddagen.

“Het interessante daaraan is dat de kennisdeling al start als je mensen van verschillende vestigingen vraagt om samen een workshop te organiseren”, zegt Groenendaal.

Om de kennis verder te bestendigen maken degenen die een workshop organiseren een kennisdocument voor het online WZH-kennisportaal.

Een vast format en vaste afspraken over wat de netwerken wel en niet doen zijn er niet. En juist dat is de kracht ervan, zegt Groenendaal. “Alleen de bijeenkomsten staan vast, verder experimenteren we. Zo hebben we laatst een bijeenkomst opengesteld voor iedereen die geïnteresseerd is in het onderwerp. Dan zie je dat er zich naast de aandachtsvelders ook nog andere mensen aanmelden die weer een eigen kijk op palliatieve zorg hebben. Zo blijven we continu fris.”

Tekst: Mirjam Streefkerk

Serie praktijkverhalen kennis delen

De kennis en ervaring van zorgprofessionals is ook waardevol voor collega’s. Maar hoe zorg je ervoor dat die kennis overal terechtkomt? Vilans deelt graag een paar goede voorbeelden. Lees ook de andere verhalen in deze serie: