Kennisoverzicht: psychische problemen bij mensen met verstandelijke beperking

Psychische problemen herkennen en adequaat behandelen is niet eenvoudig bij mensen met een verstandelijke beperking. Uit een onderzoek naar vra­gen bij zorgmedewerkers in de gehandicaptensector blijkt dat zij daar graag meer kennis over willen hebben. Vilans komt nu aan die wens tegemoet met een kennisoverzicht van psychische problemen bij mensen met een verstandelijke beperking.

Vragen, knelpunten en beschikbare kennisproducten

In het kennisoverzicht komen de volgende zaken aan de orde:

  • Onderwerpen rond psychische problemen bij mensen met een verstandelijke beperking waarover professionals uit de gehandicaptenzorg graag meer kennis willen hebben. Vragen die zij hebben gaan bijvoorbeeld over complexe en meervoudige zorgvragen en bijzondere doelgroepen, psychisch welbevinden, waaronder stress en rouw en moeilijk verstaanbaar gedrag.
  • Knelpunten en uitdagingen in de zorg voor mensen met verstandelijke beperkingen en psychische problemen. Denk daarbij aan het signaleren en vaststellen van psychische problemen bij mensen met een verstandelijke beperking, hoe hen te behandelen en te begeleiden, de vaak nog ontbrekende kennis bij medewerkers en het organisatorische schot tussen gehandicaptensector en geestelijke gezondheidszorg.
  • Beschikbare kennisproducten over psychische problemen bij mensen met een verstandelijke beperking. Het kennisoverzicht verwijst naar een bestand waarin per kennisproduct het doel is aangegeven (herkennen/signaleren, vaststellen/diagnosticeren, begeleiden of behandelen, het type kennisproduct (boek, website, toolkit), de doelgroep (lichte, matige, ernstige of zeer ernstige verstandelijke beperking), het type probleem (bijvoorbeeld angst- of stemmingsstoornis, autisme, gedragsstoornis) en voor welke levensfase het kennisproduct is ontwikkeld.
  • Partijen die momenteel bezig zijn met kennisontwikkeling die mogelijk antwoorden kan geven op kennisvragen uit de praktijk. Zo bevat het kennisoverzicht een opsomming van lopende onderzoeken van de academische werkplaatsen op dit terrein.

Beschikbare kennis nog teveel versnipperd

De onderzoekers van Vilans constateren dat er al veel kennis is over psychische problemen bij mensen met verstandelijke beperkingen, maar dat deze kennis wel versnipperd is en daardoor niet altijd goed te vinden. Bovendien betreft het vooral kennis over mensen met een licht verstandelijke beperking. Er ontbreekt nog kennis over het herkennen en vaststellen van psychische problemen bij mensen met matige tot (zeer) ernstige verstandelijke beperkingen en wat daarvoor nodig is aan begeleiding en behandeling. Het kennisoverzicht kan dienen als bron voor programmering en/of uitvoering van toekomstig onderzoek.